دایره رنگ و مجموعه های رنگی - طراحی فضای سبز -

مجموعه زوج‌ها:

در دوازده نوع رنگ دایره رنگی، دو نوع رنگ‌های متقابل قطری متضاد با هم هستند که خاصیت کامل کنندگی دارند. این‌ها را به صورت زوج‌های رنگی‌هارمونیک به حساب می‌آوریم و عبارتند از:

)سبز و قرمز) – (آبی و نارنجی) – (زرد و بنفش( که اولین زوج‌های مکمل هستند و به همین ترتیب تعداد زیادی زوج‌های هارمونیک داریم یعنی در صورتی که هر رنگی را با درجه معینی انتخاب کنیم با همان شدت، رنگ مقابلش در کره رنگ قرار دارد.

2- مجموعه سه تائی‌ها:

اگر سه رنگ از دایره رنگ را چنان برگزینیم که در روی رئوس مثلثی متساوی الساقین قرار داشته باشند، تشکیل یک‌ هارمونی سه تایی داده‌ایم. از جمله می‌توان رنگ‌های زرد- قرمز و آبی را در نظر گرفت که خالص ترین و پر قدرت ترین رنگ‌ها هستند و در روی دایره رنگ یک مثلث متساوی الاضلاع را تشکیل داده‌اند مثل شکل 9 رنگ‌های درجه دوم یعنی نارنجی، بنفش و سبز هم یک مثلث دیگری را تشکیل می‌دهند به همین ترتیب (زرد نارنجی- قرمز بنفش- آبی سبز) و (قرمز نارنجی- آبی بنفش و زرد سبز) مجموعه سه تایی از دایره رنگ هستند که به صورت مثلث در دایره رنگ قرار می‌گیرند در صورتی که یکی از دو رنگ مکمل را عوض کنیم (زرد به بنفش) چنین می‌شود: به جای زرد و بنفش: (زرد-آبی بنفش- قرمز بنفش) یا (بنفش- زرد نارنجی- زرد سبز) و نتیجه آن دارای همان کیفیت‌ هارمونی است.

(با مثلث متساوی الساقین):

چنانچه همین مثلث‌ها دور محور دایره مرکزی بچرخند، رئوس هر دو مثلث رنگ‌هایی را نشان می‌دهند که رنگ‌های هارمونیک‌اند. در شکل شماره 11 قسمت فوقانی سفید و تحتانی سیاه است، حال اگر یکی از رئوس مثلث در رأس سفید قرار گیرد، دو رأس دیگر در مقابل زوج مکمل قرار می‌گیرند یعنی قاعده مثلث خطی است که از مرکز کره می‌گذرد، در این ترکیبات رنگی علاوه بر تضادهای مکمل، تضاد تاریک و روشن هم مطرح می‌شود.

3- مجموعه چهارتایی:

در صورتی که از بین دوازده رنگ دایره رنگ دو زوج مکمل را انتخاب کنیم و رئوس آنها را به هم وصل کنیم، مربع و مستطیلی بدست می‌آید که رنگ‌های زیر را نشان می‌دهد (مانند شکل 10)

(زرد- بنفش- قرمز نارنجی- آبی سبز) و

(زرد نارنجی- آبی بنفش- زرد سبز- قرمز بنفش)

و به همین ترتیب ما رنگ‌های چهارگانه فراوانی را از مجموع زوج‌های مکمل بدست می آوریم در شکل 10 با چرخاندن نقش کثیر الاضلاعی که در دایره رنگ است حول مرکز دایره تعداد زیادی چند وجهی استنتاج می‌نمائیم.

4- شش گوشه‌ها یا مجموعه‌های شش تایی:

آن‌ها را از دو راه مختلف بدست می‌آوریم: در دایره شش وجهی را می‌توان رسم کرد که زوج مکمل، تشکیل یک هارمونی شش گوشه‌ای را بدهند. در دایره رنگ دو شش گوشه وجود دارد: (سبز- قرمز- آبی- بنفش- زرد- نارنجی) و (زرد سبز- آبی سبز- قرمز بنفش- قرمز نارنجی- آبی بنفش- زرد نارنجی). اگر این دو شش وجهی را در کره رنگ بچرخانیم تعداد زیادی از مجموعه‌های شش تایی رنگ‌ مایه‌های رقیق و غلیظ بدست می‌آوریم. راه دیگر بدست آوردن ترکیبات شش وجهی‌ هارمونیک، اضافه کردن سیاه و سفید به چهار رنگ خالص است. با چرخاندن مربع حول محور سیاه و سفید تعداد بسیار زیادی رنگ‌های شش عددی خواهیم داشت که همگی دارای هارمونی هستند. در شکل 11 یک مجموعه شش تایی مشخص شده که دو تای آن‌ها سفید و سیاه و چهار رنگ دیگر در 4 رأس 4 ضلعی قرار دارند که می‌توانند حول محور سیاه و سفید بچرخند بجای مربع از مستطیل هم می‌شود استفاده کرد یا با در نظر گرفتن یک مجموعه سه تایی به صورت مثلث و اضافه کردن سیاه و سفید یک مجموعه 5 تایی هماهنگ خواهیم داشت از جمله (زرد- قرمز- آبی + سیاه و سفید) یا (نارنجی- بنفش- سبز + سیاه و سفید). باید دانست که اصول رنگ‌های هارمونیک دارای اهمیت زیادی بوده و اساس کمپوزیسیون‌های رنگی قرار می گیرند و باید توجه داشت که ارتباط رنگی در عمل از حرکت، ریتم، تناسب، تعادل و زمینه نیز جدا نیست. 

/ 0 نظر / 109 بازدید